Teeltplan 2024 Klaar!

Het was koud en nat…

…plassen water na een flinke regenbui

Zo nat heb ik het hier nog niet gezien. Veel (boeren) om ons heen overigens ook niet in de afgelopen decennia. Het is hier zelfs zo nat dat er complete akkers onder water staan die afgelopen weken als schaatsbaan dienden.

En vervolgens dus koude…

…wat wel mooie plaatjes oplevert, in dit geval met zicht op de uien die nog fier overeind staan…
…de kou lijkt ook Noï niet te deren, sterker nog, met deze sneeuw kan ze extra goed op vogels ‘jagen’ 🐦

Gelukkig was er weinig werk op de Tuinderij en kwam deze rustperiode ook even goed van pas. Toch gaat het werk op de Tuinderij ook in de winter gewoon door, net als vorig jaar. Zo heb ik afgelopen weken onder andere aan het teeltplan gewerkt en is deze nu klaar! In dit blog meer daarover.

Waar is een teeltplan goed voor?

Dit is eigenlijk de basis voor de planning voor het hele seizoen! Door voorafgaand aan het jaar / seizoen alle gewassen te plannen, per bed en over de tijd heen, krijg je hiermee een complete planning voor alle activiteiten die nodig zijn voor het verbouwen van groenten (‘eenjarigen’ vooral): voorzaaien, uitplanten, bedden voorbereiden / maaien / compost toedienen, oogsten, successie teelt (dus een 2e gewas nadat het eerste gewas geoogst is bij kort cyclische gewassen).

Een onderdeel van deze planning is ook het bestellen van zaai- & pootgoed, in de juiste aantallen / hoeveelheden. Nu had ik dat zaad reeds besteld op basis van het teeltplan dat nog niet af was:

Zaaigoed al in december binnen!

Ik was namelijk op hoofdlijnen begonnen met het teeltplan; hoeveel bedden van welke soort om daarmee ook het aantal planten (en dus benodigd zaad) te kunnen bepalen:

Selectie Groenten 2024 (en Rogge 😋)

En op basis daarvan kon ik dan ook alvast het zaad bestellen en inmiddels ook de (poot)aardappels (zie onder voor meer detail).

In dit plaatje zie je ook de term ‘Wissel’. Dat staat voor Wisselteelt of Teeltwisseling. Dit is een cruciaal belang van het teeltplan en pas dit 2e jaar een serieus aandachtspunt.

Wisselteelt

Dit houdt in dat je ervoor zorgt dat er nooit 2x achter elkaar hetzelfde gewas op dezelfde plek komt te staan. Sterker nog, verschillende gewassen hebben zelfs een teeltwisseling van 6 jaar nodig, wat dus betekent dat je na de teelt van dat gewas pas na 6 jaar op diezelfde plek weer hetzelfde gewas (of zelfs familie van dat gewas) kan verbouwen. Vooral in de biologische / niet-chemische teelt is dit cruciaal. Dit zorgt er namelijk voor dat ‘plagen’ (vooral beestjes, schimmels, bacteriën), die het vaak op hetzelfde gewas of dezelfde familie hebben voorzien, zich niet stelselmatig kunnen blijven vermeerderen op dezelfde plek. Zo hebben koolgewassen (brassica’s) bijvoorbeeld last van knolvoet als ze binnen 4 – 6 jaar op een plek gaan groeien waar andere brassica’s hebben gestaan.

Zodoende hou ik een teeltwissel van 6 aan. Dit heeft nogal wat consequenties: zo heb ik ongeveer 6 gelijke oppervlakten nodig om ieder jaar hetzelfde aantal van 1 ‘soort’ te kunnen telen. Ik gebruik een veelgebruikte aanpak, zoals Velt (Vereniging voor Ecologisch Leven en Tuinieren) deze bijvoorbeeld ook gebruikt / adviseert:

Jaar \ BedBed 1Bed 2Bed 3Bed 4Bed 5Bed6, etc
Jaar 1Aardappel 🥔/🍠🫛🥦🥬🍅🥕
Jaar 2Peulvruchten 🫛🥦🥬🍅🥕🥔/🍠
Jaar 3Koolgewassen 🥦🥬🍅🥕🥔/🍠🫛
Jaar 4Bladgewassen 🥬🍅🥕🥔/🍠🫛🥦
Jaar 5Vruchtgewassen 🍅🥕🥔/🍠🫛🥦🥬
Jaar 6Wortelgewassen 🥕🥔/🍠🫛🥦🥬🍅
Jaar 7Aardappel 🥔/🍠🫛🥦🥬🍅🥕
Voorbeeld wisselteelt in groepen gewassen

Ik heb hier wel mijn eigen variant van gemaakt, je ziet hier bijvoorbeeld zoete aardappel in de ‘categorie’ aardappel, terwijl deze gewassen eigenlijk helemaal niks met elkaar te maken hebben en zelfs niet dezelfde bemesting nodig hebben.

Deze indeling is niet alleen handig om de noodzakelijke teeltwisseling te kunnen bewerken, dit is ook handig voor een gelijke mate van bemesting en grondbewerking en minimaliseren van onkruiddruk zelfs. Dit gaat voor dit blog te ver om verder toe te lichten. Zoals je ziet is dit dus wel bepalend (vooral beperkend) voor het kunnen maken van een goede planning die ook meerdere jaren stand houdt en meerdere seizoenen aan teelt respecteert.

Het maken van het teeltplan

Vervolgens was het maken van het teeltplan dus een kwestie om per bed te bepalen welke soort / categorie er kan komen en vervolgens welk specifieke gewas. Dit was best wel een puzzel, omdat ook de locatie van het bed relevant is. Zo zijn bijvoorbeeld de bedden die ver van het centrale pad afliggen beter om eerst te bewerken, omdat ik dan nog makkelijk met de 2-wiel tractor bij kan. Hier heb ik vervolgens ook alle mogelijke informatie van die groente bij gezet, zoals plantafstanden, manier van zaaien (voorzaaien in potjes, in een zaaibedje of rechtstreeks), eerste en laatste zaai mogelijkheden, eerste uitplantmogelijkheden, etc. En al deze informatie bij elkaar zorgt dan ‘ineens’ voor een complete planning voor het hele seizoen:

Teeltplan en Teeltplanning 2024

Dit is niet echt leesbaar zo… Dit past niet op 1 pagina. Ik gebruik Excel om hierin te kunnen zoeken / filteren en scrollen, zodat dit wel werkbaar is. Hierbij in ieder geval ook in pdf om in te kunnen zoomen of downloaden:

Je ziet hierin dat ieder bed een unieke code heeft en per week zie je, ook weer in codes, de acties die ik dan moet doen (ST = zaaien in zaaibed, TR = zaailingen verplanten in potjes, BP = bed voorbereiden voor zaaien of uitplanten, VP = verplanten, VZ = voorzaaien in potjes, RZ = Rechtstreeks zaaien (in het bed)). Ik heb hier nog geen oogstdata bij gezet, dit laat ik afhangen van hoe het seizoen vordert. Later (lees: over jaren / volgende seizoenen) kan ik dit gebruiken om na een eerste nog een 2e en misschien zelfs 3e teelt in hetzelfde bed in 1 jaar te plannen. Daar ben ik nu nog niet aan toe, dit is voor nu al even complex genoeg 🤓

En dan deel ik hierbij zelf nog de ‘eenvoudige’ variant. In de complete versie plan ik ook de groenbemesters per bed, inclusief moment van zaaien en onderwerken. Ook hier is wisselteelt van belang en is per hoofdgewas een specifieke (groep) groenbemester(s) handig ervoor of juist erna. Ook dit gaat nu de ver om hier verder uit te werken. In de voorbereiding voor dit seizoen had ik hier ook al over geschreven.

Iets overzichtelijker ziet dit er trouwens zo uit:

Schematisch overzicht van de bedden en hun locatie, met code, gewas, groenbemester en gewas vorig seizoen

Of nog iets overzichtelijker:

Het gewas voor seizoen 2024, met locatie op de Tuinderij

Alle Groenten die voor 2024 op het programma staan

Zoals beloofd hierbij ook de lijst met gewassen en variëteiten die hiermee gepland (of: geplant) staan voor 2024:

GroenteVariëteit(en)Bron / Leverancier
AardappelAlouette, Twinner & TwisterBiologischpootgoed.nl
Zoete bataatIndosweet ®Biologischpootgoed.nl
KapucijnerBlauwschokkerBolster
RijspeulSweet HorizonBolster
StamboonMarona &
Domino
Bingenheimer Saatgut
Bolster
StokboonNeckarkönigin &
Cobra
Bingenheimer Saatgut
Bolster
TuinboonDouble Red
Molleboon
Ianto’s Yellow
Lange Hangers
Frühe Weißkeimige
Eleonora
Tuinen van Weldadigheid
Tuinen van Weldadigheid
Tuinen van Weldadigheid
Tuinen van Weldadigheid
Bingenheimer Saatgut
Bolster
BoerenkoolWestlandse WinterBolster
Chinese koolGranaatBolster
KoolraapSimonaBingenheimer Saatgut
KoolrabiAzur Star
Rasko
Bingenheimer Saatgut
Bingenheimer Saatgut
PaksoiYorokobiBingenheimer Saatgut
PalmkoolNero di ToscanaBolster
RaapBlanc globe a collet violetBingenheimer Saatgut
RadijsRudiBingenheimer Saatgut
Rode koolGranatBingenheimer Saatgut
RucolaWilde RaukeBingenheimer Saatgut
Savooie koolSmaragdBingenheimer Saatgut
SpitskoolEersteling
Filderkraut
Bingenheimer Saatgut
Bingenheimer Saatgut
Witte koolNagels Frühweiß
Dottenfelder Dauer
Bingenheimer Saatgut
Bingenheimer Saatgut
AndijvieEscariol grüner
Nummer Vijf2
Bingenheimer Saatgut
Bolster
KnoflookVallelado & Messidor
Olifantslook
Ophio
Biologischpootgoed.nl
Tuinen van Weldadigheid
Tuinen van Weldadigheid
PreiKulaures
Herfstreuzen 2
Bingenheimer Saatgut
Bolster
SlaAmerikanischer brauner
Finja
Lucinde
Maikönig
Pirat 🏴‍☠️
Saragossa
Tarengo
Cerbiatta
IJsbergsla ‘Saladin’
Eikenbladsla ‘Red Salad Bowl’
Eikenbladsla ‘Salad Bowl’
Krulsla ‘Lollo Bionda’
Krulsla ‘Lollo Rossa’
Bingenheimer Saatgut
Bingenheimer Saatgut
Bingenheimer Saatgut
Bingenheimer Saatgut
Bingenheimer Saatgut
Bingenheimer Saatgut
Bingenheimer Saatgut
Bingenheimer Saatgut
Bolster
Bolster
Bolster
Bolster
Bolster
SnijbietFireworksBolster
SpinazieButterflayBingenheimer Saatgut
StengeluiIschikronaBingenheimer Saatgut
AubergineDe Barbentane
Violetta Lunga 3
Bingenheimer Saatgut
Bolster
CourgetteSolara
Cocozelle von Tripolis
Bolcourgette ‘Ola Redonda’
Zucchini
Bingenheimer Saatgut
Bingenheimer Saatgut
Bolster
Bolster
PompoenJack be Little
Oranje Hokkaido
Futsu Black
Jack o’Lantern
Fictor
Tuinen van Weldadigheid
Tuinen van Weldadigheid
Tuinen van Weldadigheid
Bingenheimer Saatgut
Bolster
FlespompoenButternut Waltham
Butternut
Bingenheimer Saatgut
Bolster
KomkommerTanja
Marketmore
Bingenheimer Saatgut
Bolster
PaprikaResi
Pantos
Bingenheimer Saatgut
Bingenheimer Saatgut
PeperWestlandse Lange RodeBolster
MaisGolden Bantam
Popcornmais ‘Cinema’
Bolster
Bolster
TomaatPrimabella
Resibella
Vleestomaat ‘Coeur de Boeuf’
Bingenheimer Saatgut
Bingenheimer Saatgut
Bolster
BietRobuschka
Wintersonne
Chioggia
Bingenheimer Saatgut
Bingenheimer Saatgut
Bolster
KnolselderijPorthos
Monarch
Bingenheimer Saatgut
Bolster
PastinaakAromataBingenheimer Saatgut
UiRadar (herfst ui)Biologischpootgoed.nl
KnolvenkelFenno
Géant Mammouth Perfection
Bingenheimer Saatgut
Bolster
Wortel (winter)Treenetaler
Robila
Bingenheimer Saatgut
Bingenheimer Saatgut
Wortel (zomer)Nantaise 2/MilanBingenheimer Saatgut

Klaar voor de start…

…af! Nu is het dus een kwestie van die planning uitvoeren 👨‍🌾😎

En dus deze week al het eerste zaad gaan proberen te ontkiemen… Veel te vroeg volgens de nodige adviezen, ik ben er in ieder geval klaar voor en heb er weer zin in! En wat niet in 1x lukt, kan later alsnog aangepast / gefixed worden. De basis / planning / aanpak staat en dat geeft in ieder geval rust en helderheid wat me te doen staat. Wordt vervolgd!

2 gedachten over “Teeltplan 2024 Klaar!”

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Scroll naar boven